โสสานิกังคะ — อยู่ป่าช้า

ความหมาย

สุสาน แปลว่า “ป่าช้า” ผู้ปฏิบัติอาศัยอยู่ในที่ที่มีการทิ้งหรือเผาศพ เพื่อเกื้อหนุนมรณสติ (การระลึกถึงความตาย)

วิธีปฏิบัติ

ผู้ปฏิบัติอาศัยในหรือใกล้ป่าช้า โดยเคารพชาวบ้านและประเพณีท้องถิ่น และใช้สถานที่นั้นพิจารณาความไม่เที่ยงของร่างกาย

ระดับความเคร่งครัด

ระดับต่าง ๆ แตกต่างกันตามความถี่ในการใช้สถานที่นั้น และความใกล้ชิดที่ผู้ปฏิบัติอยู่ท่ามกลางภาพและเสียงของป่าช้า

อานิสงส์ตามคัมภีร์

• มรณสติ
• ราคะและความหลงตัวลดลง
• ความไม่หวาดกลัว
• ซาบซึ้งในคุณค่าของชีวิตอย่างลึกซึ้ง

เมื่อธุดงค์ขาด

ธุดงค์ข้อนี้ขาดเมื่อผู้ปฏิบัติย้ายไปอยู่ในที่ที่ไม่ใช่ป่าช้า

บริบทในปัจจุบัน

คัมภีร์วิสุทธิมรรคไม่ได้รวมข้อนี้ไว้ในข้อที่แนะนำสำหรับภิกษุณี และข้อนี้ต้องอาศัยการชี้แนะอย่างใกล้ชิด บรรพชิตร่วมสมัยบางรูปไปพิจารณาที่ป่าช้า แต่น้อยรูปนักที่อาศัยอยู่ที่นั่น ข้อนี้เป็นข้อปฏิบัติตามประเพณีที่ควรทำความเข้าใจ ไม่ใช่ลอกเลียน