ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
Dhutanga.org
เมนู

เกี่ยวกับธุดงค์

ธุดงควัตร 13 ข้อ: คู่มือข้อปฏิบัติของพระธุดงค์

คัมภีร์วิสุทธิมรรค (“ทางแห่งความบริสุทธิ์” พุทธศตวรรษที่ 10 หรือราวคริสต์ศตวรรษที่ 5) กล่าวถึงธุดงควัตร 13 ข้อ ซึ่งบรรพชิตอาจสมัครใจสมาทานเพื่อเกื้อหนุนความสันโดษ ความเรียบง่าย และความเพียรในการปฏิบัติ โดยจัดกลุ่มตามสิ่งที่เกี่ยวข้อง คือ หมวดจีวร 2 ข้อ หมวดบิณฑบาต 5 ข้อ หมวดที่อยู่ 5 ข้อ และหมวดความเพียร 1 ข้อ ไม่มีข้อใดเป็นสิกขาบทในพระวินัย แต่ละข้อเป็นการสมาทานส่วนตัว ถือหรือสละได้ตามสถานการณ์และคำแนะนำของครูบาอาจารย์

ผู้เขียน
กองบรรณาธิการ Dhutanga.org
การตรวจทาน
รอการตรวจทานด้านหลักธรรม
สายประเพณี
เถรวาท พร้อมหมายเหตุเปรียบเทียบ
เผยแพร่เมื่อ
ตรวจทานล่าสุด

จีวร

  1. ปังสุกูลิกังคะ — ใช้ผ้าบังสุกุล

    Paṃsukūlikaṅga

    ใช้เฉพาะผ้าที่ถูกทิ้งแล้ว แทนจีวรที่คฤหัสถ์ถวาย

  2. เตจีวริกังคะ — ใช้ผ้าเพียงสามผืน

    Tecīvarikaṅga

    ไม่มีผ้าอื่นนอกจากสังฆาฏิ จีวร และสบง

บิณฑบาต

  1. ปิณฑปาติกังคะ — ฉันเฉพาะอาหารบิณฑบาต

    Piṇḍapātikaṅga

    ดำรงชีพด้วยอาหารที่ได้จากการออกบิณฑบาต แทนการรับนิมนต์หรืออาหารที่จัดถวายแก่สงฆ์

  2. สปทานจาริกังคะ — บิณฑบาตไปตามลำดับบ้าน

    Sapadānacārikaṅga

    รับบิณฑบาตจากทุกบ้านตามลำดับ ไม่ข้ามบ้านที่ยากจนหรือเลือกไปบ้านที่ถวายมาก

  3. เอกาสนิกังคะ — ฉันอาสนะเดียว

    Ekāsanikaṅga

    ฉันอาหารของวันในการนั่งครั้งเดียว และไม่ฉันอีกหลังจากลุกขึ้นแล้ว

  4. ปัตตปิณฑิกังคะ — ฉันเฉพาะในบาตร

    Pattapiṇḍikaṅga

    ใส่อาหารทั้งหมดรวมในบาตรใบเดียวและฉันจากบาตรเท่านั้น ไม่ใช้ภาชนะอื่น

  5. ขลุปัจฉาภัตติกังคะ — ไม่รับอาหารที่ถวายภายหลัง

    Khalupacchābhattikaṅga

    เมื่อแสดงว่าพอแล้ว จะปฏิเสธอาหารที่ถวายเพิ่มหลังจากนั้น

ที่อยู่อาศัย

  1. อารัญญิกังคะ — อยู่ป่า

    Āraññikaṅga

    อยู่ห่างไกลหมู่บ้านในป่า เพื่อความสงัด

  2. รุกขมูลิกังคะ — อยู่โคนไม้

    Rukkhamūlikaṅga

    อาศัยอยู่ใต้ต้นไม้แทนการอยู่ใต้หลังคา

  3. อัพโภกาสิกังคะ — อยู่ในที่แจ้ง

    Abbhokāsikaṅga

    อาศัยอยู่โดยไม่มีหลังคาหรือต้นไม้อยู่เหนือศีรษะ

  4. โสสานิกังคะ — อยู่ป่าช้า

    Sosānikaṅga

    อาศัยอยู่ใกล้สถานที่เผาศพ เพื่อพิจารณาความตายและความไม่เที่ยง

  5. ยถาสันถติกังคะ — อยู่ในเสนาสนะที่ได้รับจัดให้

    Yathāsanthatikaṅga

    ใช้ที่พักที่ได้รับจัดสรร โดยไม่ขอที่ที่ดีกว่า

ความเพียร

  1. เนสัชชิกังคะ — ถืออิริยาบถนั่ง ไม่นอน

    Nesajjikaṅga

    ใช้เพียงอิริยาบถนั่ง ยืน และเดิน ไม่เอนกายลงนอน

แหล่งอ้างอิงและอ่านเพิ่มเติม

  1. The Path of Purification (วิสุทธิมรรค) บทที่ 2 แปลโดย Bhikkhu Ñāṇamoli (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
  2. สํ. 16.5 ชิณณสูตร (Jiṇṇa Sutta) — พระมหากัสสปะกับธุดงควัตร (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
  3. อํ. 5.181 อารัญญกสูตร (Āraññaka Sutta) — ผู้อยู่ป่า 5 จำพวก (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
  4. อํ. 1.188–197 — พระมหากัสสปะ เอตทัคคะในทางถือธุดงค์ (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
  5. Kamala Tiyavanich, Forest Recollections: Wandering Monks in Twentieth-Century Thailand (ความทรงจำจากป่า: พระธุดงค์ในประเทศไทยศตวรรษที่ 20) (University of Hawaiʻi Press, 1997)

แจ้งปัญหาของหน้านี้