1 / 13 · จีวร
ปังสุกูลิกังคะ — ใช้ผ้าบังสุกุล
ใช้เฉพาะผ้าที่ถูกทิ้งแล้ว แทนจีวรที่คฤหัสถ์ถวาย
- ผู้เขียน
- กองบรรณาธิการ Dhutanga.org
- การตรวจทาน
- รอการตรวจทานด้านหลักธรรม
- สายประเพณี
- เถรวาท พร้อมหมายเหตุเปรียบเทียบ
- เผยแพร่เมื่อ
- ตรวจทานล่าสุด
- ชื่อภาษาบาลี
- Paṃsukūlikaṅga
- หมวด
- จีวร
ความหมาย
ปังสุกูล แปลว่า “กองฝุ่น” ผู้ถือปังสุกูลิกังคะคือผู้ทำจีวรจากเศษผ้าที่พบตามกองขยะ ป่าช้า หรือริมทาง จีวรในยุคแรกเย็บจากเศษผ้าเช่นนี้ — ลายขัณฑ์ของจีวรในปัจจุบันยังสะท้อนที่มานี้
วิธีปฏิบัติ
การสมาทานกล่าวด้วยถ้อยคำเช่น “ข้าพเจ้างดรับจีวรที่คฤหบดีถวาย ข้าพเจ้าสมาทานองค์แห่งผู้ถือผ้าบังสุกุล” จากนั้นผู้ปฏิบัติเก็บผ้าที่ถูกทิ้ง นำมาซัก เย็บ และย้อม
ระดับความเคร่งครัด
อรรถกถาแบ่งเป็นระดับอุกฤษฏ์ (เก็บผ้าเฉพาะจากสถานที่เช่นป่าช้า) ระดับกลาง (ผ้าที่ผู้อื่นวางไว้โดยตั้งใจให้บรรพชิตมาเก็บ) และระดับต่ำ (ผ้าที่วางไว้แทบเท้าผู้ปฏิบัติ)
อานิสงส์ตามคัมภีร์
- ดำรงชีวิตสอดคล้องกับนิสสัยข้อแรกในนิสสัย 4 ของชีวิตบรรพชิต
- ไม่ต้องกังวลเรื่องการดูแลรักษาจีวรราคาแพง
- เป็นอิสระจากผู้ถวาย และลดความผูกพันกับของถวาย
- เป็นแบบอย่างของความสันโดษแก่ผู้อื่น
เมื่อธุดงค์ขาด
ธุดงค์ข้อนี้ขาดเมื่อผู้ปฏิบัติรับจีวรที่คฤหัสถ์ถวายโดยรู้ตัว
บริบทในปัจจุบัน
ในหลายชุมชนปัจจุบัน ผ้าบังสุกุลแท้หาได้ยากและต้องคำนึงถึงสุขอนามัย บรรพชิตที่รักษาเจตนารมณ์ของข้อปฏิบัตินี้อาจเลือกใช้จีวรเรียบง่าย จีวรมือสอง หรือจีวรที่ปะชุน โดยปรึกษาครูบาอาจารย์