เนสัชชิกังคะ — ถืออิริยาบถนั่ง ไม่นอน

ความหมาย

เนสัชชะ แปลว่า “การนั่ง” ผู้ปฏิบัติงดอิริยาบถนอน อาศัยอิริยาบถอีกสามตลอดคืน

วิธีปฏิบัติ

ผู้ปฏิบัติพักผ่อนในท่านั่ง และใช้การเดินจงกรมและยืนภาวนาเพื่อรักษาความเพียร

ระดับความเคร่งครัด

ระดับอุกฤษฏ์ไม่ใช้พนักพิง ผ้ารัดเข่า หรือสายรัดใด ๆ ระดับกลางใช้ได้อย่างใดอย่างหนึ่ง ระดับต่ำใช้เครื่องพยุงและเบาะรองได้

อานิสงส์ตามคัมภีร์

• เอาชนะความติดในการนอนและความง่วงเหงา
• การภาวนาอย่างต่อเนื่อง
• ความเพียรที่แข็งขัน

เมื่อธุดงค์ขาด

ธุดงค์ข้อนี้ขาดเมื่อผู้ปฏิบัติเอนกายลงนอน

บริบทในปัจจุบัน

ในชุมชนพระป่าบางแห่ง ข้อนี้ถือเป็นช่วงเวลาจำกัด เช่น เพียงหนึ่งคืนในวันพระ การอดนอนเป็นอันตรายต่อสุขภาพ ห้ามลอกเลียนข้อนี้เป็นเทคนิคเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานหรือเพื่อสุขภาวะ